安idnica (wojew鏚ztwo dolno郵御kie, powiat 鈍idnicki)

Historia miasta

Korzystne warunki naturalne i dogodne po這瞠nie sprawi造, 瞠 okolice 安idnicy zosta造 zasiedlone ju w neolicie (4500-1800 lat p.n.e). W okresie wczesnego 鈔edniowiecza rejon ten by zamieszkiwany przez s這wia雟kie plemi 奸篹an. Ok. 990 r. 奸御k zosta zaj皻y przez ksi璚ia Polan Mieszka I i przy陰czony do Polski.

 

Lata 990-1392

安idnic po raz pierwszy nazwano miastem (civitas) w dokumencie z 1267 r. Nie znany jest dokument lokacyjny, ale przypuszcza si, 瞠 安idnica zosta豉 miastem ok. 1250 r. W tym okresie 安idnica nale瘸豉 do Ksi瘰twa Wroc豉wskiego. W豉郾ie wroc豉wski ksi捫 Henryk IV, zwany Prawym, nada miastu dwa przywileje, które pozwoli造 na burzliwy jego rozwój. By這 to prawo szrotu (1278 r.) i prawo mili (1285 r.) Po bezpotomnej 鄉ierci Henryka IV 安idnica wraz z cz窷ci Ksi瘰twa Wroc豉wskiego przypada w 1290 r. Bolkowi I Surowemu, który podniós miasto do rangi stolicy ksi瘰twa. Ksi捫 ten sta si protoplast dynastii Piastów 鈍idnickich. Na pocz徠ku XIV w. miasto posiada這 ju mury obronne z sze軼ioma bramami, ko軼ió parafialny i dwa klasztory. W 1285 r. w 安idnicy funkcjonowa cech piekarzy, tkaczy, garncarzy, szewców, ku郾ierzy i krawców. W 1308 r., siedem lat po 鄉ierci ojca, pe軟i w豉dzy przej掖 najstarszy syn Bolka I, Bernard. Maj帷 jednak dwóch braci, zmuszony by podzieli ksi瘰two na trzy cz窷ci. Ponownie ziemie cz窷ciowo zjednoczy i z czasem znacznie powi瘯szy jego syn Bolko II Ma造, panuj帷y w latach 1326-1368. Pod koniec swoich rz康ów by najpot篹niejszym w豉dc na 奸御ku, a ziemie Ksi瘰twa 安idnicko-Jaworskiego rozci庵a造 si od Dzier穎niowa i Niemczy a po ㄆ篡ce. W 1353 r. Bolko II zawar z królem Czech Karolem Luksemburgiem uk豉d sukcesyjny, w którego rezultacie Ksi瘰two 安idnicko - Jaworskie po 鄉ierci w 1392 r. wdowy po Bolku II – Agnieszki przesz這 pod panowanie czeskie. Niemal równo stuletni okres panowania Piastów 鈍idnickich by dla miasta okresem burzliwego rozwoju. 安idnica szeroko s造n窸a z produkcji doskona貫go piwa, sukna i no篡. Miastem rz康zi豉 rada miejska, na czele której sta burmistrz. Nie zawsze jednak wszystko sz這 pomy郵nie – tok 篡cia zaburzany by wielkimi kl瘰kami 篡wio這wymi (w po瘸rze w 1313 r. mia這 sp這n望 ca貫 miasto z wyj徠kiem dwóch ko軼ioów) oraz niepokojami spo貫cznymi i wojnami. Mimo wszelkich nieszcz窷 miasto rozwija這 si i zwi瘯sza這 swoje znaczenie. Pod koniec XIV w. liczy這 ok. 6.000 mieszka鎍ów.

 

Lata 1392-1740

Zmiana przynale積o軼i pa雟twowej nie mia豉 wp造wu na gospodark. Nadal kwit這 rzemios這 i handel. W 1429 r. 安idnic próbowali zdoby husyci, jednak mieszczanie nie dopu軼ili do opanowania przez nich miasta. Pod koniec XV w. 奸御k dosta si przej軼iowo pod panowanie króla w璕ierskiego Macieja Korwina. W 1471 r. w mie軼ie dzia豉這 a 50 cechów, zrzeszaj帷ych wielu rzemie郵ników o ró積ych specjalno軼iach. Prawie trzysta domów posiada這 prawo warzenia piwa. Funkcjonowa這 kilka m造nów zbo穎wych i od ko鎍a XV w. jeden papierniczy. W 安idnicy odbywa造 si wielkie, znane nie tylko na 奸御ku, targi byd貫m i chmielem. Po bitwie w 1526 r. pod Mohaczem, gdzie w walce z Turkami zgin掖 król Czech i W璕ier Ludwik Jagiello鎍zyk, ca造 奸御k przeszed pod panowanie domu Habsburgów. 奸御k nadal jednak pozosta krajem Korony Czeskiej. W pierwszym stuleciu rz康ów Habsburgów zasz造 du瞠 zmiany w 篡ciu spo貫cznym. Reformacja spowodowa豉, 瞠 wi瘯szo嗆 mieszka鎍ów przesz豉 na wyznanie ewangelickie. Spowodowa這 to przej璚ie przez nich wi瘯szo軼i ko軼ioów, w tym równie ko軼io豉 parafialnego. W kolejnym stuleciu wybuch豉 wojna trzydziestoletnia (1618-1648). W jej efekcie ca造 奸御k uleg niemal ca趾owitemu spustoszeniu. 安idnica, po wielokrotnych obl篹eniach, po瘸rach i przemarszach wojsk zosta豉 kompletnie zrujnowana. W 1633 r. w wyniku zarazy zmar這 w mie軼ie 17 tys. osób. W roku zako鎍zenia wojny w 安idnicy by這 118 mocno uszkodzonych domów zamieszka造ch przez ok. dwie軼ie osób. Jeszcze w trakcie wojny w豉dze cesarskie zainicjowa造 szeroko zakrojon akcj rekatolicyzacji mieszka鎍ów, w której niepo郵edni rol gra造 brutalne dzia豉nia prawne i administracyjne. Zniszczenia wojny trzydziestoletniej spowodowa造 za豉manie gospodarki miasta. Mimo post瘼uj帷ej odbudowy 安idnica nigdy ju nie odzyska豉 tak wysokiej rangi, jak mia豉 wcze郾iej.

 

Lata 1740-1945

Rozpocz掖 si wojn mi璠zy Austri i Prusami. W wyniku pi璚ioletnich dzia豉 prawie ca造 奸御k wcielony zosta do pa雟twa pruskiego. Ju wkrótce decyzj króla Fryderyka II powsta豉 twierdza 鈍idnicka (wg projektu genera豉 Corneliusa de Walrave). W latach 1748-1754 przebudowano dotychczasowe fortyfikacje i stworzono now zewn皻rzn lini umocnie sk豉daj帷 si m.in. z pi璚iu fortów i czterech redut. W latach wojny siedmioletniej (1756-1763) wrogie armie czterokrotnie oblega造 miasto, za ka盥ym razem je zdobywaj帷. „Zaowocowa這” to zniszczeniem ponad dwustu domów i uszkodzeniem prawie czterystu. Po zako鎍zeniu dzia豉 znaczne 鈔odki wydatkowano na wzmocnienie twierdzy. Wszystko to wp造n窸o na zahamowanie rozwoju miasta. Dopiero reformy gospodarcze okresu wojen napoleo雟kich spowodowa造 pewne o篡wienie. Pierwsze manufaktury powstawa造 ju pod koniec XVIII w., jednak dopiero skasowanie twierdzy w 1866 r. wp造n窸o znacz帷o na rozwój przemys逝. Powsta這 wiele ma造ch zak豉dów przemys這wych. Ju w 1844 r. do miasta doprowadzono lini kolejow z Jaworzyny 奸., pó幡iej do Dzier穎niowa (1855 r.) i Wroc豉wia (1898 r.). Równocze郾ie zbudowano komunalne zak豉dy us逝gowe: gazowni (1863 r.), now wie輳 ci郾ie (1876 r.) i elektrowni (1907 r.). Miar rozwoju jest wzrost liczby ludno軼i – z ok. 15 tys. w 1852 r. do ponad 28 tys. w 1900 r.

 

Od 1945 r.

Ju wkrótce po zako鎍zeniu dzia豉 wojennych do miasta przyby豉 polska grupa operacyjna. W imieniu w豉dz dokona豉 ona przej璚ia i inwentaryzacji maj徠ku poniemieckiego oraz rozpocz窸a organizowanie lokalnej administracji. Ludno嗆 niemiecka zosta豉 wysiedlona, a na jej miejsce nap造n瘭i osadnicy polscy (przewa積ie z terenów Ma這polski oraz z kresów wschodnich). Samo miasto nie ponios這 wi瘯szych strat w wyniku wojny, co u豉twi這 pó幡iejsze jego zagospodarowanie. Uruchamiano zak豉dy przemys這we, otwierano szko造 i organizowano 篡cie kulturalne. W okresie powojennym znacznie rozbudowano przemys 鈍idnicki, wybudowano nowe, du瞠 osiedla mieszkaniowe. Dnia 1 stycznia 1999 roku 安idnica sta豉 si stolic powiatu. W roku 2001 najcenniejszy 鈍idnicki zabytek – Ko軼ió Pokoju pw. 鈍. Trójcy, zosta uznany za 安iatowe Dziedzictwo Kultury i znalaz si na presti穎wej Li軼ie UNESCO. Rok 2004 przyniós miastu utworzenie Diecezji 安idnickiej. Decyzj Ojca 安i皻ego Jana Paw豉 II, pierwszym Biskupem 安idnickim zosta Ks. Prof. Ignacy Dec. W tym samym roku nast徙i wa積y impuls w rozwoju gospodarczym miasta. W 安idnicy utworzono Podstref Wa豚rzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej Invest-Park. Od tego czasu w 安idnicy zainwestowa這 ju 12 przedsi瑿iorstw, m.in. Colgate – Palmolive Manufacturing Poland Sp. z o. o. i Electrolux Poland Sp. z o. o. Ostatnim wydarzeniem o historycznym znaczeniu dla miasta jest odbudowa wie篡 鈍idnickiego ratusza, która zawali豉 si w roku 1967. Prace rozpocz皻o w 2010 r., a uko鎍zono w 2012 r.

 


毒ód這: www.um.swidnica.pl

 
FB dlaMaturzysty.pl reklama